In Vlaanderen staan vijfenzeventigduizend mensen op de wachtlijst voor een sociale woning. De regering beloofde 45.000 nieuwe woningen te bouwen tegen 2020. Maar de nodige budgetten werden niet voorzien, dus het is zeer onwaarschijnlijk dat de regering zijn belofte zal kunnen houden.
In Brussel is het niet beter gesteld. Daar wachten 30.000 mensen op een sociale woning. De regering beloofde om er 3500 te bouwen voor het einde van de legislatuur. Die belofte zal ze bij lange na niet kunnen halen. Nu zijn er zelfs minder sociale woningen beschikbaar dan bij de start van de legislatuur. Dat komt omdat heel wat woningen leegstaan, in afwachting van renovatie, en omdat de realisatie van de beloofde nieuwbouw zeer amateuristisch wordt aangepakt.  

In Vlaanderen voerde de Actie Betaalbaar Wonen maandenlang actie om een debat over de bouw van sociale woningen af te dwingen. Hieronder hun perscommuniqué naar aanleiding van het parlementaire debat dat op hun verzoek begin dit jaar werd gevoerd in de commissie huisvesting.

Vlaamse regering belooft 45.000 sociale woningen maar voorziet geen budgetten

Op 8 januari werden de indieners van het verzoekschrift voor meer betaalbare woningen gehoord in de Commissie Wonen van het Vlaams Parlement. In aanwezigheid van een vijftigtal actievoerders luisterden de commissieleden naar de indieners. Die stelden dat de situatie op de woonmarkt een grote sociale crisis inhoudt. Er staan 75.000 mensen in Vlaanderen op een wachtlijst voor een sociale woning. Die moeten nu op de privémarkt huren. Daar betaalt iemand met een vervangingsinkomen of minimumpensioen al gauw 60 % van zijn inkomen aan huur.

Het reële inkomen van huurders na aftrek van de woonkosten is sinds 1992 gedaald. De situatie op de woonmarkt is vandaag hiermee één van de belangrijkste oorzaken van verarming in Vlaanderen. 11% van de bevolking is arm. Na aftrek van de woonkosten is 13,2 % van de bevolking arm (Ruimte en Planning 2008 nr 2, p. 13). 31 % van de mensen in armoede wonen in een slechte woning.

Men legt mensen steeds meer normen op voor ze toegang krijgen tot de (wachtlijst voor) sociale woningen zoals Nederlands leren, werk hebben…..maar mensen in armoede melden dat het niet makkelijk is om te studeren, werk te zoeken en te houden als men in een slechte woning woont en zich zorgen maakt over hoe de huur en de gasrekening te betalen. Door de mensen met een laag inkomen niet van een betaalbare kwaliteitsvolle woning te voorzien duwt men mensen in een vicieuze armoedecirkel.

Volgens Actiebetaalbaarwonen moeten mensen eerst voorzien worden van een betaalbare woning voor er voorwaarden kunnen gesteld worden. Betaalbaar wonen is een grondrecht. Dat recht wordt vandaag in België niet voldaan.De meer dan 15.000 handtekeningen die Actiebetaalbaarwonen verzamelde tonen aan dat er een groot sociaal draagvlak is voor meer sociale woningen. Ook talrijke eigenaars-bewoners tekenden het verzoekschrift. Zij maken zich ook zorgen over de stijgende woonkosten, is het niet voor hen, dan voor hun kinderen.

De Vlaamse regering beloofde in september 2008 werk te maken van 45.000 sociale huurwoningen tegen 2020. Dit betekent dat er vanaf dit jaar 4090 woningen per jaar moeten bijkomen. Tussen 2000 en 2007 werden er volgens de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen 6530 huurwoningen gebouwd. Dit is gemiddeld (gedeeld door 6) 1088 per jaar. In 2007 werden er 1443 sociale huurwoningen gebouwd en werken er 289 verkocht. Er kwamen in 2007 dus 1155 sociale huurwoningen bij. Aan dit ritme doet de overheid er 38 jaar over om de beloofde 45.000 te bereiken en zijn we dus in 2047. In de begroting voor 2009 werd er 27 miljoen extra voorzien “voor de versnelling van de bouw van sociale huur- en koopwoningen” (Vlaamse begroting p. 42 D/2008/3241/254 zie bijlage). Volgens de schatting van Actiebetaalbaarwonen kan men met dit bedrag ongeveer 225 woningen bouwen. Het is voor Actiebetaalbaarwonen dan ook duidelijk dat de regering niet van plan is nog maar een begin te maken met haar beloftes.

Op de vraag waarom de regering beloftes doet maar zichzelf niet de middelen geeft om er werk van te maken, kreeg Actiebetaalbaarwonen geen antwoord van
de aanwezige verkozenen van de meerderheidspartijen. Actiebetaalbaarwonen beraadt zich over verdere acties en zal er alles aan doen om deze diepe sociale crisis in de aandacht te houden, tot er grondige oplossingen komen.